Emerytura z ZUS: konto, subkonto i OFE. Jak to działa i jak sprawdzić stan konta

Opracowanie: zespół MyFi · aktualizacja:

Emerytura z ZUS to kapitał zebrany na koncie i subkoncie w ZUS, podzielony przez średnią liczbę miesięcy życia po przejściu na emeryturę według tablic GUS. Państwo nie gwarantuje określonego procentu ostatniej pensji: im dłużej żyjemy i im mniej składek wpłacimy, tym niższa emerytura.

Jak ZUS liczy emeryturę

Emerytura miesięczna = zwaloryzowany kapitał (konto główne + subkonto w ZUS) ÷ średnie dalsze trwanie życia w miesiącach według tablic GUS.

  • Tablice GUS są wspólne dla kobiet i mężczyzn. Kobieta przechodząca na emeryturę w wieku 60 lat dzieli kapitał przez ok. 260–265 miesięcy, mężczyzna w wieku 65 lat przez ok. 215–220 miesięcy.
  • Przy tych samych zarobkach emerytura kobiety jest przez to statystycznie o ok. 35–40% niższa: 5 lat krócej zbiera kapitał i 5 lat dłużej go pobiera.
  • Osoby, które zaczęły pracę po 1998 r., nie mają kapitału początkowego, czyli przelicznika za lata pracy przed reformą.

Stopa zastąpienia to relacja pierwszej emerytury do ostatniej pensji. Dla osób, które dziś mają 30 lub 40 lat, według prognoz będzie wyraźnie niższa niż dla obecnych emerytów, bo żyjemy dłużej, a ten sam kapitał trzeba podzielić na więcej miesięcy.

Gdzie trafia składka emerytalna 19,52%

Składka emerytalna to 19,52% podstawy wymiaru: 9,76% potrąca się z Twojej pensji brutto, a 9,76% dokłada pracodawca.

Część składkiBez OFE (wariant domyślny)Z OFE
Konto główne w ZUS12,22%12,22%
Subkonto w ZUS7,30%4,38%
OFE–2,92%
  • Gdy Twoje zarobki brutto od początku roku przekroczą 30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia (w 2026 r. 282 600 zł), ZUS przestaje pobierać składki emerytalne i rentowe do końca roku. Dostajesz wyższą wypłatę, ale kapitał w ZUS przestaje rosnąć.
  • Przedsiębiorcy na JDG zwykle płacą składki od minimalnej podstawy, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, niezależnie od dochodu. Ich emerytura z ZUS jest więc niska nawet przy wysokich zarobkach.

Konto główne, subkonto i OFE: najważniejsze różnice

Konto główne ZUSSubkonto ZUSOFE
Czym są środkiZapis księgowyZapis księgowyJednostki funduszu inwestującego głównie w akcje z GPW
Jak rosnąCoroczna waloryzacja przez ZUSŚredni wzrost nominalnego PKB z ostatnich 5 latWyniki funduszu na giełdzie
Dziedziczenie przed emeryturąNieTakTak
Podział przy rozwodzieNieTakTak
Wcześniejsza wypłataNiemożliwaNiemożliwaNiemożliwa

Dla porównania IKE, IKZE, PPK i OKI to prywatne oszczędności: dziedziczysz je w całości i możesz z nich wypłacać przed emeryturą, na zasadach danego konta.

Co stało się z OFE i jak działa suwak bezpieczeństwa

  • W lutym 2014 r. umorzono 51,5% jednostek OFE, głównie część obligacyjną. Ich wartość została zapisana na subkontach w ZUS, z prawem do dziedziczenia. Od tego czasu OFE nie mogą kupować obligacji skarbowych i inwestują głównie w akcje.
  • OFE nie wypłaca emerytury. Na 10 lat przed wiekiem emerytalnym (50 lat dla kobiet, 55 dla mężczyzn) uruchamia się suwak bezpieczeństwa.
  • Od tego momentu nowe składki zostają na subkoncie w ZUS, a OFE co miesiąc przenosi tam część Twoich środków: 1/120, potem 1/119 i tak dalej.
  • W dniu przejścia na emeryturę na koncie w OFE jest 0 zł, a cały kapitał jest na subkoncie w ZUS.

Dziedziczenie środków z ZUS i OFE

  • Śmierć przed emeryturą: środki z konta głównego przepadają. Subkonto w ZUS i OFE podlegają dziedziczeniu. Część wypracowana w trakcie małżeństwa trafia na rachunek współmałżonka, a reszta jest wypłacana osobom uposażonym albo spadkobiercom.
  • ZUS nie przypomina o tych środkach. Jeśli zmarły nie wskazał osób uposażonych, rodzina musi sama złożyć wniosek o wypłatę lub transfer środków z subkonta.
  • Śmierć w ciągu 3 lat od pierwszej wypłaty emerytury: osobie uposażonej przysługuje jednorazowa wypłata gwarantowana z niewykorzystanej części subkonta. Po 3 latach to prawo wygasa.

Jak sprawdzić stan konta w ZUS w 3 minuty

  1. Zaloguj się na zus.pl do PUE ZUS (eZUS) przez Profil Zaufany, aplikację mObywatel albo bankowość internetową.
  2. Wybierz rolę „Ubezpieczony”, a w menu po lewej „Informacje o stanie konta (IOSKU)” i ostatni dostępny rok.
  3. Sprawdź cztery liczby: zwaloryzowane składki na koncie, zwaloryzowany kapitał początkowy (tylko przy pracy przed 1999 r.), stan subkonta i hipotetyczną emeryturę.

Hipotetyczna emerytura jest dostępna po ukończeniu 35 lat, w dwóch wariantach: gdybyś dziś przestał pracować albo gdybyś do wieku emerytalnego zarabiał tyle, co średnio dotychczas. W PUE ZUS jest też kalkulator, w którym wpiszesz planowane zarobki i wiek przejścia na emeryturę.

Prywatne oszczędności na emeryturę, czyli IKE, IKZE, PPK i OIPE, śledzisz w MyFi razem z resztą majątku.

Najczęstsze pytania

Czy pieniądze z ZUS się dziedziczy?

Częściowo. Środki z konta głównego w ZUS nie podlegają dziedziczeniu. Subkonto w ZUS i środki w OFE dziedziczy się, jeśli śmierć nastąpi przed emeryturą albo w ciągu 3 lat od pierwszej wypłaty emerytury (w przypadku subkonta).

Czy mogę wypłacić pieniądze z OFE?

Nie. Środków z konta w ZUS, subkonta ani OFE nie można wypłacić przed emeryturą. OFE w ogóle nie wypłaca emerytury: na 10 lat przed wiekiem emerytalnym środki stopniowo trafiają na subkonto w ZUS.

Czym jest subkonto w ZUS?

To druga, osobna część Twojego kapitału w ZUS, zasilana częścią składki (7,30% albo 4,38% przy OFE) i środkami przeniesionymi z OFE. Rośnie w tempie średniego wzrostu nominalnego PKB z 5 lat i, w przeciwieństwie do konta głównego, podlega dziedziczeniu.

Jak sprawdzić hipotetyczną emeryturę?

W PUE ZUS, w Informacji o stanie konta (IOSKU). Hipotetyczna emerytura jest dostępna dla osób po 35. roku życia.

Dlaczego przedsiębiorcy na JDG mają niskie emerytury z ZUS?

Bo większość z nich płaci składki od minimalnej podstawy (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia), niezależnie od dochodu. Kapitał w ZUS rośnie wtedy tak samo jak u osoby zarabiającej niewiele więcej niż płaca minimalna.

Treści mają charakter informacyjny i nie stanowią porady finansowej, podatkowej ani rekomendacji inwestycyjnej.